هشدار افزایش تخلفات؛ روند ثبت قراردادها بازار مسکن را بحرانی می‌کند

داوود بیگی‌نژاد نایب رئیس اول اتحادیه املاک در گفتگو با بازار ۳۶۰، با اشاره به آخرین وضعیت دستمزد مشاوران املاک، اظهار کرد: موضوع اصلاح دستمزد مشاوران املاک از جمله آئین‌نامه‌های بسیار مهمی است که منافع این صنف را به‌طور مستقیم درگیر خود کرده است. آئین‌نامه شماره ۱۱۱۱۷۲ در تاریخ ۱۳ بازار ۳۶۰، سال جاری به تصویب رسیده و بر اساس آن، نحوه محاسبه ضرایب و میزان دستمزد مشاوران املاک مشخص شده است.

وی افزود: بر اساس این آئین‌نامه، دستمزد مشاوران باید صرفاً از ارزش معاملاتی که ثابت است، به‌صورت ضریبی دریافت شود. این در حالی است که هزینه‌های مشاوران املاک ثابت نیست و متناسب با تورم و شرایط اقتصادی تغییر می‌کند. به همین دلیل، این روش محاسبه دستمزد می‌تواند در بلندمدت صنف مشاوران املاک را دچار چالش و مشکلات جدی کند.

بیگی‌نژاد بیان کرد: در حال حاضر، این تصویب‌نامه به‌طور کامل تأیید شده و تنها در صورتی مشمول اصلاح خواهد شد که اعتراضاتی از سوی صنف یا سایر مراجع ذی‌ربط مطرح شود. وقتی اعتراضی صورت نگیرد، طبیعتاً اصلاحی نیز اعمال نخواهد شد.

وی ادامه داد: واحد حقوقی اتحادیه املاک در جلسه بیست‌ودوم که در محل اتحادیه برگزار شد، اعلام کرد که ما در جلسات مختلف این موضوع حضور داشته‌ایم و بررسی‌های متعددی انجام شده است. با این حال، تصویب آئین‌نامه‌ای با چنین تأثیر گسترده‌ای در یک جلسه، منطقی به‌نظر نمی‌رسد. باید مشخص شود که تا چه اندازه منافع صنف ما در این تصمیم لحاظ شده است، چرا که متأسفانه در وضعیت فعلی، نه برای مشاوران املاک و نه برای مردم، نفعی قابل مشاهده نیست.

نایب اول رئیس اتحادیه املاک یادآور شد: هر صنفی زمانی که نتواند هزینه‌های خود را از محل درآمد قانونی و صحیح تأمین کند، ناچار به رفتارهای غیرمنطقی می‌شود، چرا که باید منافع خود را حفظ کند. این در حالی است که در آئین‌نامه جدید، دفاتر اسناد رسمی نیز به‌عنوان بخشی از فرآیند دریافت دستمزد مشاوران املاک درگیر شده‌اند.

دستمزد مشاوران ثابت مانده؛ هزینه‌ها هر روز بالا می‌رود

وی افزود: دفاتر اسناد رسمی، همچون اتحادیه املاک تهران، نهادهایی خصوصی و مستقل محسوب می‌شوند و وابستگی سازمانی به جایی ندارند. با این حال، در آئین‌نامه اخیر مقرر شده است که بخشی از دستمزد مشاوران از طریق این دفاتر و در مرحله پیش‌نویس قراردادها دریافت شود، که این موضوع منطقی نیست و جایگاه صنفی مشاوران املاک را تضعیف می‌کند.

بیگی‌نژاد با اشاره به قانون الزام، گفت: این قانون دو ظرفیت را در نظر گرفته است؛ نخست ظرفیت «پیش‌نویس» قرارداد که البته فاقد اثر ثبت و حقوقی است، و دوم، ظرفیت «قراردادهای استاندارد یا یکسان» که باید از طریق سامانه‌های رسمی سازمان ثبت در اختیار صنف قرار گیرد. با این حال، تاکنون تنها پیش‌نویس فاقد اثر ثبت در دسترس ما قرار گرفته و قراردادهای یکسان و رسمی هنوز بارگذاری نشده‌اند.

قراردادهای رسمی هنوز در سامانه‌ها بارگذاری نشده‌اند

نایب رئیس اول اتحادیه املاک تصریح کرد: تأخیر در بارگذاری قراردادهای رسمی و استاندارد در سامانه‌ها می‌تواند مشکلات متعددی را برای بازار مسکن ایجاد کند. عدم امکان ثبت قطعی قراردادهای ملکی، زمینه‌ساز بحران برای مردم است و این مسئله باید هرچه سریع‌تر برطرف شود.

وی گفت: در خصوص سامانه‌های «خودنویس» و «کاتب» نیز متأسفانه دسترسی مشاوران املاک هنوز آزاد نشده و همین مسئله روند کاری را با مشکل مواجه کرده است. بسیاری از مشاوران هنگام تنظیم قرارداد یا حتی مستأجران در زمان ارائه خدمات بانکی مانند دریافت وام، به‌دلیل نداشتن دسترسی به این سامانه‌ها دچار مشکل می‌شوند.

بیگی‌نژاد افزود: در حال حاضر، تنها نسخه پیش‌نویس قراردادها در دسترس مشاوران قرار دارد و چون این پیش‌نویس فاقد اثر حقوقی است، عملاً نمی‌توان قرارداد قطعی برای مردم ثبت کرد. این مسئله باعث شده تا بسیاری از نقل و انتقالات مالی در دفاتر املاک یا بین مردم به‌صورت غیررسمی انجام شود که در نهایت موجب افزایش حجم پرونده‌های قضائی خواهد شد.

وی گفت: متأسفانه به نظر می‌رسد در برخی بخش‌ها منافع مالی وجود دارد که مانع از شفاف‌سازی کامل روند ثبت قراردادها می‌شود. این در حالی است که وظیفه مشاوران املاک صرفاً نوشتن قرارداد نیست، بلکه بخش عمده‌ای از کار آن‌ها شامل مشاوره تخصصی، پیگیری امور معاملاتی، و ایجاد شفافیت در فرآیند خرید و فروش است.

آئین‌نامه جدید منجر به رکود و بی‌اعتمادی در بازار می‌شود

نایب رئیس اتحادیه املاک در پایان تأکید کرد: انتظار می‌رود نهادهای تصمیم‌گیر در اصلاح آئین‌نامه و فراهم‌سازی دسترسی‌های لازم برای مشاوران املاک تسریع کنند، چرا که استمرار وضعیت فعلی می‌تواند به رکود، افزایش تخلفات و کاهش اعتماد عمومی در بازار مسکن منجر شود.