سقوط هفتگی طلا به زیر ۴ هزار دلار؛ فشار نرخ بهره بر بازار جهانی شدت گرفت

به گزارش بازار ۳۶۰، بازار جهانی طلا در هفته منتهی به ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، تحت تأثیر افزایش نگرانی‌ها درباره تورم آمریکا و تقویت انتظارات نسبت به افزایش نرخ بهره فدرال رزرو، با افت قابل‌توجه قیمت مواجه شد. بهای هر اونس طلا در مجموع معاملات هفتگی حدود ۴.۵ درصد کاهش یافت و به زیر مرز روانی ۴ هزار دلار سقوط کرد؛ افتی که از اوایل ژوئن ۲۰۲۶ تاکنون بی‌سابقه بوده است.

بر اساس گزارش رویترز، قیمت هر اونس طلای نقدی در پایان معاملات روز جمعه ۱۳ نوامبر با رشد جزئی ۰.۱ درصدی به ۳ هزار و ۸۷۹ دلار و ۷۱ سنت رسید. همچنین قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل ماه دسامبر با قیمت ۳ هزار و ۸۸۶ دلار و ۳۰ سنت معامله شدند.

با وجود افزایش محدود قیمت در آخرین روز معاملاتی هفته، عملکرد کلی بازار همچنان نزولی بود. تقویت دلار، افزایش بازده اوراق قرضه آمریکا و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران درباره سیاست پولی فدرال رزرو از مهم‌ترین عوامل تشدید فشار فروش در بازار طلا به شمار می‌روند.

تورم آمریکا و نرخ بهره؛ دو عامل اصلی افت قیمت طلا

یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش قیمت طلا، افزایش نگرانی‌ها درباره تداوم تورم در اقتصاد آمریکا بوده است. انتشار داده‌های تورمی بالاتر از پیش‌بینی‌ها، احتمال اتخاذ سیاست پولی انقباضی‌تر از سوی فدرال رزرو را افزایش داد و جذابیت دارایی‌های بهره‌دار را در مقایسه با طلا تقویت کرد.

در همین حال، شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا در ماه اکتبر ۰.۳ درصد افزایش یافت که کمتر از پیش‌بینی ۰.۴ درصدی بازار بود. این داده تا حدودی از فشار فروش طلا کاست، اما نتوانست روند نزولی هفتگی را تغییر دهد.

بر اساس گزارش رویترز، احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در نشست دسامبر فدرال رزرو پس از انتشار این آمار از ۹۶.۲ درصد به ۹۱.۴ درصد کاهش یافت. با این حال، همچنان انتظارات مربوط به تداوم سیاست پولی سخت‌گیرانه، مانع از بازگشت قدرتمند خریداران به بازار شد.

افزایش قیمت نفت در پی کمرنگ شدن امیدها به کاهش تنش‌های خاورمیانه نیز نگرانی‌ها درباره بازگشت فشارهای تورمی را تشدید کرد. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران احتمال دادند بانک مرکزی آمریکا برای مدت طولانی‌تری نرخ بهره را در سطوح بالا حفظ کند.

خرید ۶۷۵ تن طلا توسط بانک‌های مرکزی در ۹ ماه نخست سال

در شرایطی که قیمت طلا تحت فشار عوامل پولی قرار گرفته، تقاضای بانک‌های مرکزی همچنان یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های بلندمدت بازار محسوب می‌شود.

بر اساس گزارش شورای جهانی طلا که سوم نوامبر منتشر شد، تقاضای جهانی طلا در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ با احتساب معاملات خارج از بورس به یک‌هزار و ۳۶۹ تن رسید که یک درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود. با این حال، ارزش این تقاضا با رشد سالانه ۲۲ درصدی به حدود ۱۸۸ میلیارد دلار افزایش یافت.

بانک‌های مرکزی و مؤسسات رسمی در این دوره ۳۲۱ تن طلا به ذخایر خود اضافه کردند که ۴۲ درصد بیشتر از سه‌ماهه سوم سال گذشته است. مجموع خرید این نهادها از ابتدای سال تا پایان سپتامبر نیز به ۶۷۵ تن رسید که نشان‌دهنده رشد ۶ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل است.

چین و لهستان از مهم‌ترین خریداران طلا در این دوره بودند. بانک مرکزی چین ۶۳ تن و بانک مرکزی لهستان ۴۰ تن به ذخایر طلای خود اضافه کردند. این روند نشان می‌دهد طلا همچنان جایگاه مهمی در سیاست‌های مدیریت ذخایر ارزی و تنوع‌بخشی دارایی‌های بانک‌های مرکزی دارد.

رکوردشکنی ذخایر طلای صندوق‌های سرمایه‌گذاری

در بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله با پشتوانه فیزیکی طلا نیز تقاضا همچنان قابل توجه بوده است.

شورای جهانی طلا اعلام کرده است که این صندوق‌ها در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با ورود خالص ۲۱۱ تن سرمایه مواجه شدند و مجموع دارایی طلای آنها به رکورد ۴ هزار و ۲۵۶ تن رسید. ارزش سرمایه ورودی به این صندوق‌ها نیز در همین دوره حدود ۳۱ میلیارد دلار برآورد شده است.

با این حال، تقاضای سرمایه‌گذاری در شمش و سکه با کاهش ۱۹ درصدی نسبت به سال گذشته به حدود ۲۶۸ تن رسید؛ موضوعی که از احتیاط بیشتر سرمایه‌گذاران خرد در مواجهه با نوسانات قیمت حکایت دارد.

کاهش تقاضای جواهرات در مقابل رشد مصرف صنعتی

در بخش مصرفی بازار نیز افزایش قیمت طلا پیامدهای متفاوتی به همراه داشته است. تقاضای جهانی جواهرات در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ به حدود ۳۱۳ تن رسید که ۱۷ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود.

در مقابل، تقاضای صنعتی طلا با رشد ۳ درصدی به حدود ۸۵ تن افزایش یافت. مصرف طلا در صنعت الکترونیک نیز با رشد ۵ درصدی به ۷۲.۵ تن رسید که بخشی از آن به توسعه فناوری‌های پیشرفته و تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی مربوط می‌شود.

در سمت عرضه، تولید معادن طلا با رشد ۳ درصدی به یک‌هزار و ۷۱ تن رسید، در حالی که عرضه طلا از محل بازیافت با کاهش ۸ درصدی در سطح ۳۱۵ تن قرار گرفت.

آینده قیمت طلا؛ بازگشت به کانال ۴ هزار دلار یا ادامه ریزش؟

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار طلا بیش از هر چیز به تحولات اقتصادی آمریکا و مسیر سیاست پولی فدرال رزرو وابسته است. تداوم نرخ‌های بهره بالا، تقویت دلار و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری می‌تواند فشار نزولی بر قیمت این فلز گران‌بها را حفظ کند.

در مقابل، کاهش تورم، تضعیف بازار کار آمریکا و تعدیل انتظارات مربوط به افزایش نرخ بهره می‌تواند زمینه بازگشت تقاضا را فراهم کند.

در شرایط فعلی، محدوده ۳ هزار و ۸۵۰ دلار به‌عنوان یکی از سطوح حمایتی مهم کوتاه‌مدت مورد توجه تحلیلگران قرار دارد. در سوی مقابل، بازگشت قیمت به بالای ۴ هزار دلار می‌تواند نخستین نشانه بهبود شرایط بازار باشد؛ هرچند عبور از این سطح به‌تنهایی برای تأیید آغاز روند صعودی جدید کافی نیست.

در مجموع، افت ۴.۵ درصدی قیمت طلا در هفته گذشته نشان می‌دهد که فشار عوامل پولی و مالی کوتاه‌مدت بر بازار افزایش یافته است. با این حال، تداوم خرید بانک‌های مرکزی و ثبت رکورد دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد که تقاضای نهادی برای این فلز همچنان پابرجاست.

به نظر می‌رسد در هفته‌های آینده، داده‌های تورمی آمریکا، تصمیمات فدرال رزرو، نوسانات دلار و بازده اوراق قرضه مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده مسیر قیمت طلا باشند. بنابراین، افت اخیر را می‌توان نشانه‌ای از اصلاح قیمت و بازنگری انتظارات سرمایه‌گذاران دانست؛ نه لزوماً پایان روند بلندمدت تقاضا برای طلا.