اتکا به توان داخل، ضامن پایداری شبکه گاز کشور است

به گزارش بازار ۳۶۰، به نقل از وزارت نفت،سعید توکلی امروز (سه‌شنبه، ۱۴ بهمن) در آیین رونمایی از کمپرسور فشار بالای ذخیره‌سازی گاز، با قدردانی از مجموعه‌های فنی، مهندسی و اجرایی این پروژه بیان کرد: روند پیشرفت پروژه‌های ذخیره‌سازی نسبت به گذشته به‌طور محسوسی ارتقا یافته و این پیشرفت نه‌تنها از سوی مجریان، بلکه از نگاه ما به‌عنوان بهره‌بردار نیز کاملاً مشهود است.

وی افزود: در پروژه‌هایی همچون مخازن ذخیره‌سازی گاز همواره تمایل به خرید خارجی وجود دارد، اما انتخاب مسیر تولید داخل تصمیمی راهبردی بود که امروز نتیجه آن را در پایداری عملکرد و اعتمادپذیری تجهیزات می‌بینیم.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به چالش‌های طبیعی اجرای پروژه‌های بزرگ تصریح کرد: اختلاف‌نظرها و گاهی مقاطع ناامیدی در پروژه‌های کلان اجتناب‌ناپذیر است، اما اراده و همت تیم‌های اجرایی این اطمینان را ایجاد کرده است که با حمایت هدفمند، طرح‌های ذخیره‌سازی گاز به نتایج مطلوب دست خواهند یافت.

لزوم تسهیل فرآیندهای بروکراتیک

توکلی بر لزوم تسهیل فرآیندهای اداری تأکید کرد و گفت: پیشنهاد می‌شود برخی پروژه‌ها به‌صورت یک بسته دیده شوند تا با کاهش موانع بروکراتیک و تسهیل فرآیندهایی مانند تأمین مالی و دریافت تسهیلات از صندوق توسعه ملی، اجرای طرح‌های ملی با سرعت بیشتری دنبال شود.

وی با اشاره به گستردگی شبکه انتقال گاز کشور افزود: هم‌اکنون ۳۵۱ توربوکمپرسور در شبکه انتقال فعال است و قرارداد تأمین حدود ۱۰۰ دستگاه کمپرسور، اهمیت پایداری خدمات نگهداشت و پشتیبانی این تجهیزات را نشان می‌دهد؛ چراکه هرگونه اختلال در این حوزه می‌تواند پایداری شبکه انتقال را با مخاطره مواجه کند.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به همکاری‌های بلندمدت در مناطق عملیاتی از جمله عسلویه تصریح کرد: رویکرد مجموعه‌های صنعتی کشور، افزون بر توسعه فناوری، معطوف به نگهداشت پایدار تجهیزات شده که این نگاه نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری شبکه گاز ایفا می‌کند.

رکوردشکنی مصرف و پایداری شبکه در زمستان

توکلی با اشاره به عملکرد شبکه گاز در زمستان امسال بیان کرد: در زمستان ۱۴۰۳ رکوردهای کم‌سابقه‌ای به ثبت رسید و در دوم بهمن‌ امسال نیز مصرف بخش خانگی و تجاری به ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز رسید، اما با وجود فشارهای سنگین، گازرسانی پایدار به شهرها حفظ شد. در برخی مناطق، شبکه حتی با فشارهای بسیار پایین نیز پایدار باقی ماند که این مهم بدون تلاش شبانه‌روزی کارکنان بخش‌های تولید، انتقال و توزیع امکان‌پذیر نبود.

وی با قدردانی از تمامی متخصصان و نیروهای اجرایی تأکید کرد: این دستاورد ملی نتیجه کار تیمی، تعامل سازنده و هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف است و این همکاری تا تحقق ارزش‌آفرینی بیشتر برای کشور با قوت ادامه دارد.

بر اساس این گزارش، کمپرسورهای مورد استفاده در طرح توسعه ذخیره‌سازی گاز شوریجه، در پی نیاز راهبردی شرکت ملی گاز ایران به تأمین تجهیزات فشار بالای تزریق گاز و با هدف افزایش پایداری شبکه گاز کشور طراحی و ساخته شده‌اند. با توجه به اهمیت عملیاتی مخازن ذخیره‌سازی گاز و همچنین محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و عدم همکاری شرکت‌های خارجی دارنده این فناوری، تصمیم بر آن شد تا این تجهیزات پیشرفته با تکیه بر توان داخلی تولید شود.

بر همین اساس، با توافق و همکاری شرکت ملی گاز ایران، شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران و گروه مپنا، طراحی و ساخت کمپرسورهای فشار بالای ذخیره‌سازی گاز برای نخستین‌بار در خاورمیانه در داخل کشور و ازسوی شرکت توگا از زیرمجموعه‌های گروه مپنا آغاز شد؛ اقدامی که منجر به بومی‌سازی کامل دانش فنی این تجهیزات راهبردی شد.

این کمپرسورها از نوع سانتریفیوژ Back to Back بوده و توانایی فشارافزایی تا حدود ۳۵۰ بار را دارند؛ تجهیزاتی که پیش از این تنها در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی قرار داشت. ظرفیت تزریق این کمپرسورها حدود ۳.۵ میلیون مترمکعب گاز در روز است و برای پروژه‌های ذخیره‌سازی گاز و همچنین تزریق گاز به مخازن هیدروکربوری با هدف ازدیاد برداشت طراحی شده‌اند.

فناوری‌های پیشرفته‌ای در فرآیند ساخت این تجهیزات از جمله بریزینگ دمای بالا برای تولید ایمپلرها با استحکام حدود ۱۲۰۰ مگاپاسکال برای نخستین‌بار در کشور توسعه یافته و تمامی مراحل طراحی، ساخت و آزمون به‌صورت کاملاً بومی انجام شده است. همچنین زیرساخت‌های تخصصی مورد نیاز از جمله تست‌استندهای هیدرواستاتیک و نشتی تا فشار ۸۰۰ بار بدون اتکا به شرکت‌های خارجی ایجاد شده است.

این دستاورد، افزون بر رفع کامل وابستگی کشور به تأمین خارجی این نوع کمپرسورها، زمینه استفاده از آن‌ها را در پروژه‌های آینده ذخیره‌سازی گاز و افزایش برداشت از مخازن فراهم کرده و به‌عنوان یکی از اقدام‌های شاخص در مسیر خودکفایی و صیانت از امنیت انرژی کشور به شمار می‌رود.