ضرورت کاهش ۱۶ میلیارد مترمکعبی مصرف آب در فلات مرکزی

به گزارش بازار ۳۶۰، از وزارت نیرو، علیرضا شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران در نشست تخصصی «اثرگذاری بر سامانه‌های بارشی؛ از شایعه تا واقعیت» که در سالن همایش‌های فدراسیون صنعت آب برگزار شد، با اشاره به آخرین آمار منتشر شده در سایت سازمان هواشناسی کشور به تشریح وضعیت بارش‌ها و چالش‌های پیش روی مدیریت منابع آب کشور پرداخت.

شریعت با بیان اینکه متوسط بارش کشور در سال آبی جاری حدود ۲۲۰ میلی‌متر و متوسط بلندمدت ۶۰ ساله کشور حدود ۲۱۳ میلی‌متر است، اظهار کرد: متأسفانه پراکنش نامتوازن بارش‌ها باعث شده است همچنان ۱۷ استان کشور کمتر از میانگین بلندمدت خود بارندگی دریافت کنند. استان‌های تهران، قم، مرکزی و سمنان حدود ۳۰ درصد کاهش بارش نسبت به متوسط بلندمدت دارند و حتی در همین سال آبی جاری نیز حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور با تنش آبی مواجه هستند.

دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران با تأکید بر اینکه مشکل اصلی آب کشور نه ورود به یک دوره ترسالی و نه استمرار خشکسالی است، تصریح کرد: مسئله اصلی، فقدان یک سیاست پایدار، منسجم و قابل اتکا در مدیریت منابع آب کشور است. ما همچنان میان تصمیمات قطعی، واکنش‌های کوتاه‌مدت و سیاست‌های متغیر در حال نوسان هستیم؛ در حالی که مدیریت منابع آب بیش از هر چیز نیازمند ثبات راهبردی و نگاه بلندمدت است.

وی با اشاره به اینکه اقلیم ایران اساساً خشک و کم‌بارش است، افزود: مسئله اصلی ما مقابله با اقلیم نیست؛ بلکه سازگاری هوشمندانه با آن و افزایش تاب‌آوری نظام مدیریت منابع آب کشور است.

شریعت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اظهارات اخیر مقامات کشور درباره بحران آب تاکید کرد: چگونه ممکن است کمتر از ۶ ماه پیش، رئیس‌جمهور از احتمال ضرورت تخلیه تهران سخن بگوید و بیش از ۱۰ دانشگاه و حدود ۱۰۰ استاد برجسته حوزه آب مأمور تهیه نسخه برون‌رفت از بحران شوند، اما امروز صرفاً با ثبت حدود ۷ میلی‌متر بارش بیش از میانگین بلندمدت، موضوع بحران آب فراموش شود؟

دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران با بیان اینکه تا زمانی که پایداری سرزمین ایران با چالش مواجه باشد، سخن گفتن از توسعه اقتصادی معنا ندارد، گفت: به همین دلیل طی سه سال گذشته، بخش قابل توجهی از مطالعات فدراسیون صنعت آب ایران، فراتر از مسائل صرفاً صنفی و اقتصادی، بر موضوع پایداری آبی سرزمین ایران متمرکز شده است.

شریعت جمع‌بندی این مطالعات را چنین تشریح کرد: در حوضه آبریز فلات مرکزی کشور عملاً بیش از دو مسیر پیش روی ما باقی نمانده است؛ یا باید حدود ۱۶ میلیارد مترمکعب از مصارف آب در بخش‌های کشاورزی، شرب و صنعت در فلات مرکزی کاهش یابد، یا کشور با مهاجرت اجباری حدود ۱۵ میلیون نفر از ساکنان این منطقه مواجه خواهد شد. در حال حاضر در برابر حدود ۲۱ میلیارد مترمکعب منابع آب تجدیدپذیر در حوضه آبریز فلات مرکزی، حدود ۳۶ میلیارد مترمکعب مصرف ثبت شده است.

وی با اشاره به برنامه اصلی فدراسیون صنعت آب ایران در سال جاری، از پیگیری ایجاد «رگولاتوری مستقل آب» خبر داد و افزود: ما معتقدیم مدیریت پایدار منابع آب بدون وجود یک نهاد تنظیم‌گر مستقل، تخصص‌محور و فرابخشی امکان‌پذیر نخواهد بود. چنین نهادی باید بتواند به صورت واقعی بر تخصیص منابع، کنترل برداشت، تنظیم اقتصادی آب، سیاست‌های تعرفه‌ای و تعادل میان منافع بخش‌های مختلف نظارت کند.

شریعت در پایان با اشاره به اظهارنظرهای متعدد درباره نقش رادارهای هواشناسی در بارش‌ها از تریبون‌های مختلف، تأکید کرد: طرح دیدگاه‌های مختلف در جامعه امری طبیعی است، اما در مسائل پیچیده و تخصصی باید بپذیریم که بلندتر بودن صدایی که از یک میکروفون شنیده می‌شود، الزاماً به معنای عمیق‌تر بودن دانشی نیست که پشت آن صدا قرار دارد. امید است در موضوعاتی که با اهمیت آب و اقلیم گره خورده، بیش از گذشته به نظر متخصصان و جامعه علمی کشور میدان داده شود تا تحلیل‌ها و تصمیم‌ها بر پایه علم و تجربه شکل گیرد، نه بر اساس بلندی صدای کسانی که صرفاً میکروفون به دست گرفته‌اند و گمان می‌کنند حجم صدا می‌تواند جای خالی دانش را پر کند.