جنگ، هزینه حمل نفت را ۹ برابر کرد؛ برنت بالای ۱۰۰ دلار ماند

به گزارش بازار ۳۶۰، به نقل از رویترز، اگرچه جریان عرضه نفت خام در اواخر سپتامبر تا حدی بهبود یافته، اما قیمت نفت برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شود و بیش از ۴۰ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد.

رویترز در تحلیلی نوشته است که جنگ و اختلال در مسیرهای دریایی، ساختار حمل‌ونقل نفت را که طی دهه‌ها برای جابه‌جایی حجم بالای نفت با کمترین هزینه شکل گرفته بود، مختل کرده است. افزایش بی‌سابقه نرخ اجاره نفتکش‌ها، رشد هزینه بیمه و کاهش ظرفیت پالایش، به‌ویژه در بخش گازوئیل، اکنون به گلوگاه‌های تازه‌ای در زنجیره انرژی تبدیل شده‌اند.

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این وضعیت، جهش هزینه حمل نفت از خاورمیانه به آسیاست. نرخ حمل یک نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) در این مسیر اخیراً از ۱.۲ میلیون دلار در روز عبور کرده؛ در حالی که این رقم در ژانویه حدود ۳۰ هزار دلار در روز بود.

در نتیجه، سهم هزینه حمل‌ونقل از قیمت تحویل هر بشکه نفت که پیش‌تر حدود ۳ درصد بود، اکنون به حدود ۲۷ درصد رسیده است.

بخشی از این افزایش هزینه به تغییر مسیرهای حمل‌ونقل بازمی‌گردد. برخی تولیدکنندگان خلیج فارس برای کاهش ریسک عبور از تنگه هرمز به مسیرهای جایگزین روی آورده‌اند و در برخی موارد نیز نفتکش‌ها ناچارند محموله‌های خود را خارج از خلیج فارس به کشتی‌های دیگر منتقل کنند. این روند، تعداد زیادی نفتکش را درگیر کرده و ظرفیت موجود برای سایر مسیرها را کاهش داده است.

همزمان، خریداران آسیایی برای تأمین نفت مورد نیاز خود به نفت خام حوزه آتلانتیک روی آورده‌اند؛ مسیری که به دلیل طولانی‌تر بودن، فشار بیشتری بر ظرفیت نفتکش‌های جهان وارد می‌کند.

در بخش پالایش نیز شرایط پیچیده‌تر شده است. آسیب به پالایشگاه‌ها در خاورمیانه و روسیه، به‌ویژه در پی حملات پهپادی، عرضه فرآورده‌هایی مانند گازوئیل را محدود کرده است. افزایش قیمت گازوئیل نیز تقاضا برای نفت خامی را که قابلیت تولید بیشتر این فرآورده را دارد، افزایش داده و از قیمت نفت خام حمایت کرده است.

گروه هفت برای کاهش فشار بر بازار تصمیم گرفته است ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری آزاد کند. با این حال، رویترز معتقد است در صورت تداوم کمبود ظرفیت پالایش، این اقدام احتمالاً تنها اثری کوتاه‌مدت بر قیمت‌ها خواهد داشت.

بر این اساس، بازار نفت بیش از گذشته به توانایی صنعت برای حمل و پالایش نفت وابسته شده است؛ به‌گونه‌ای که حتی افزایش عرضه نیز لزوماً به کاهش سریع قیمت‌ها منجر نمی‌شود. بازگشت کامل هزینه‌های حمل‌ونقل و جریان‌های تجاری به شرایط عادی نیز ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها زمان ببرد.