خطر از دست رفتن بازارهای صادراتی با ادامه دادن روش‌های قدیمی

به گزارش بازار ۳۶۰، محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت در نشست هم‌اندیشی ظرفیت‌سازی برای صادرات کالا که در سومین روز از پویش «یک هفته با صادرات» با عنوان «تولید صادرات‌محور» برگزار شد، با تأکید بر لزوم حرکت از استراتژی جایگزینی واردات به سمت توسعه صادرات اظهار داشت: باید بازارهای جدید را شناسایی و محصولات خود را بر اساس نیاز آن‌ها تولید کنیم و اصرار بر روش‌های قبلی می‌تواند نتیجه‌ای جز از دست رفتن حتی بازارهای موجودمان نداشته باشد.

دهقان دهنوی گفت: پویش «یک هفته با صادرات» را طراحی کردیم برای اینکه بتوانیم موضوع صادرات، فرهنگ صادرات و اهمیت آن را در یک زمان یک هفته‌ای در کشور برجسته بکنیم، در رسانه‌ها اشاعه دهیم و راجع به آن گفتگوی بیشتری داشته باشیم.

وی افزود: معمولاً برگزاری روز ملی صادرات، محدود به تقدیر از صادرکنندگان نمونه و چند سخنرانی در حضور آقای رئیس‌جمهور است و نمی‌شود خیلی راجع به جزئیات و محورهای مختلف موضوع صادرات گفتگو کرد. بنابراین، امسال این فرصت در طول یک هفته برقرار است و هر روز از این هفت روز با عنوانی نامگذاری شده و در آن روز نشست‌ها و جلساتی با همین مضمون برگزار می‌شود.

دهنوی با اشاره به اینکه ما از استراتژی جایگزینی واردات به استراتژی توسعه صادرات رسیدیم، گفت: خوب یادم هست که مثلاً ۲۰ سال پیش بحث‌های رسانه‌ای زیادی یا میزگردها و جلساتی برگزار می‌شد که آیا باید استراتژی ما جایگزینی واردات باشد یا توسعه صادرات. شاید ۲۰ تا ۲۵ سال پیش جهت‌گیری این شد که استراتژی جایگزینی واردات را کنار بگذاریم و به سمت توسعه صادرات حرکت کنیم.

رئیس سازمان توسعه تجارت تصریح کرد: در داخل استراتژی توسعه صادرات، به نظر من باز این سوال هنوز به اندازه کافی به آن پرداخته نشده که در چه مرحله‌ای باید به صادرات فکر کنیم. آیا ما باید شرکت‌های بازرگانی داشته باشیم که بتوانند بروند برای مازاد تولیدات داخلی بازارهای جدیدی پیدا بکنند یا نه، باید بازارهای جدیدی پیدا بکنیم و برای آن‌ها محصولات مناسبی تولید بکنیم؟

وی ادامه داد: شاید پاسخ این سوال بدیهی باشد و همه بگوییم جمله دوم درست‌تر، کاراتر و اثربخش‌تر است؛ اگر که ما بازارها را رصد بکنیم، فرصت‌ها را شناسایی بکنیم و تولیدات خودمان را بر اساس آن بازارها و آن نیازها طراحی بکنیم و صادرات را افزایش بدهیم. ولی انجام دادنش کار بسیار سختی است. اینکه بتوانیم برویم در یک بازار جدید جای پایی پیدا بکنیم، محصول جدید را به یک بازار جدید صادر بکنیم و در این فضایی که رقابت در دنیا بین کشورهای مختلف با استراتژی‌های تهاجمی صادراتی وجود دارد، واقعاً کار ساده‌ای نیست.

دهنوی با بیان اینکه باید در فرآیندهای تولیدمان چابک‌تر، دانایی‌محورتر، برنامه‌محورتر و با نگاه صادراتی قوی‌تری عمل کنیم، گفت: در بعضی از بازارهای صادراتی که ما الان آمار خوبی داریم، وقتی نگاه می‌کنیم می‌بینیم محصولاتی که صادر می‌کنیم محصولات خوبی نیستند. شاید چون آن بازار نزدیک بوده، یا سطح درآمدی مردم در آن پایین‌تر بوده یا به دلیل مشکلاتی، نیازهایی داشتند که خیلی در حوزه کیفیت فکر نمی‌کردند. ولی امروز دیگر ممکن است آن شرایط برقرار نباشه، اما ما همچنان اصرار داریم با همان روش قبلی ادامه بدهیم. نتیجه این کار می‌تواند از دست رفتن حتی بازارهای موجودمان هم بشود.

وی این پرسش را مطرح کرد: آیا تولیدکنندگانی که امروز در کشور ما فعال هستند، تولیدکنندگان بزرگمان، همه با این رویکرد و با این نگاه به بازارهای صادراتی نگاه می‌کنند؟ آیا تلاش‌هایی که در حال انجام است برای صادرات، ریشه در فرآیند و در مراحل تولید دارد یا نه؟

رئیس سازمان توسعه تجارت ضمن تشکر ویژه از ابراهیم شیخ، معاون صنایع عمومی وزارت صمت، برای همکاری در برگزاری این نشست، اظهار داشت: این برنامه، کار مشترک سازمان توسعه تجارت و معاونت صنایع عمومی است. ما اگر در سازمان توسعه تجارت می‌خواهیم صادرات کشور توسعه پیدا بکند، راهی جز این نداریم که از بخش‌های تولیدی کمک بخواهیم و بگوییم بیایید در کنار ما قرار بگیرید. برعکس آن هم وجود دارد؛ در بخش تولیدی‌مان هم اگر بخواهیم تولید پررونق باشد و اشتغال را حفظ کنیم، چاره‌ای جز این نداریم که مرتباً روی استراتژی‌های صادراتی، کشف بازارهای جدید و حفظ بازارهای موجود فکر بکنیم.

دهنوی در پایان خاطرنشان کرد: این برنامه نمادی برای این است که پیوند این دو بخش را با همدیگر بیشتر بکنیم. خیلی اوقات صادرات می‌تواند پیش‌قراول و راهنمای تولید باشد. یعنی لازم نیست که ما اول کالایی را تولید بکنیم و بعد بخش صادراتمان فعال بشود؛ می‌تواند صادرکننده این سیگنال را به تولیدکننده بدهد که چه چیزی با چه مشخصاتی برای من تولید بکند.