صف فروش ۸۵ درصد نمادهای بورسی و فرابورسی؛ ۳ سناریو پیش روی بازار چیست؟

به گزارش بازار ۳۶۰، بازار سرمایه ایران که پس از ثبت سقف تاریخی جدید، امیدهای تازه‌ای را در دل سهامداران زنده کرده بود، اکنون بار دیگر تحت فشار سنگین ریسک‌های غیراقتصادی و تنش‌های ژئوپلیتیک قرار گرفته است. شاخص کل بورس تهران که پس از ریزش تاریخی مرداد ۱۳۹۹، مسیری پرفراز و نشیب را طی کرد و سرانجام در دی‌ماه ۱۴۰۴ موفق به فتح قله ۴.۵ میلیون واحدی شد، این روزها با افزایش فشار فروش دست و پنجه نرم می‌کند. با وجود برگزاری دو دور مذاکرات میان ایران و آمریکا، سایه سنگین «بیم جنگ» همچنان بر معاملات سنگینی می‌کند و همین امر، فعالان بازار را به ترسیم چهار سناریوی متفاوت برای آینده کوتاه‌مدت و میان‌مدت بازار واداشته است.

سناریوی اول: پایان اصلاح و بازگشت به روند صعودی (بسیار خوش‌بینانه و در شرایط عدم جنگ)

در خوش‌بینانه‌ترین سناریو که البته با توجه به واقعیات میدانی شانس وقوع کمتری دارد، فرض بر این است که اصلاح فعلی به زودی پایان یافته و بازار به مدار صعودی بازگردد. طرفداران این دیدگاه معتقدند که اصلاح اخیر فرصتی برای دست‌به‌دست شدن سهام و ورود پول‌های هوشمند بوده است و شاخص می‌تواند پس از کف‌سازی در همین محدوده‌ها، مجدداً برای شکستن سقف ۴.۵ میلیون واحد خیز بردارد. با این حال، تحقق چنین سناریویی نیازمند آرامش فوری در فضای سیاسی و بهبود چشمگیر متغیرهای کلان اقتصادی است؛ در این سناریو این افراد به یک توافق زودهنگام شانس بالایی می‌دهند، امری که با توجه به اوج‌گیری تنش‌ها و عدم حصول نتیجه ملموس از مذاکرات اخیر، چندان به واقعیت نزدیک نیست و معامله‌گران محتاط چندان روی آن حساب باز نمی‌کنند.

سناریوی دوم: اصلاح تا اولین ناحیه حمایتی در محدوده ۳.۲ تا ۳.۳ میلیون واحد (محتمل برای درگیری محدود)

اما سناریوی دوم که از نگاه اکثر تحلیلگران تکنیکال و با فرض ادامه وضعیت «نه جنگ و نه صلح» یا درگیری‌های محدود، محتمل‌ترین گزینه به نظر می‌رسد، ادامه اصلاح قیمتی تا رسیدن به سطوح جذاب‌تر است. در این تحلیل، کارشناسان بر این باورند که شاخص کل برای تجمیع انرژی و خروج فروشندگان هیجانی، نیاز به اصلاح تا محدوده حمایتی ۳.۲ تا ۳.۳ میلیون واحد دارد. در صورت وقوع این سناریو، بازار پس از رسیدن به این ناحیه و گذشت یک بازه زمانی یک تا دو ماهه برای کف‌سازی، می‌تواند تعادل خود را بازیابی کند. این فاز که احتمالاً با ادامه کاهش حجم معاملات و نوسانات خنثی همراه خواهد بود، به بازار اجازه می‌دهد تا در سایه روشن شدن افق سیاسی کشور، مسیر بعدی خود را انتخاب کند.

سناریوی سوم: تعمیق اصلاح و تست حمایت‌های حیاتی (بدبینانه و در صورت جنگ گسترده)

در مقابل، سناریوی سوم و بدبینانه بازار، بر پایه تشدید درگیری‌ها و وقوع یک جنگ گسترده استوار است. تجربه ثابت کرده است که در روندهای نزولی قدرتمند که با ترس ناشی از جنگ همراه است، حمایت‌های تکنیکال یکی پس از دیگری از دست می‌روند. تحلیلگران بدبین معتقدند در صورت آسیب به زیرساخت‌ها یا وقوع درگیری تمام‌عیار، شاخص کل پتانسیل ریزش تا محدوده سقف تاریخی سال ۱۳۹۹، یعنی کانال ۲.۱ میلیون واحد را نیز دارد. این سطح اکنون به عنوان یک دژ حمایتی روانی و استراتژیک عمل می‌کند. البته نباید فراموش کرد که در چنین شرایط ویژه‌ای، احتمال تعطیلی کامل بازار سهام مشابه تجربیات گذشته نیز وجود دارد تا از سقوط آزاد قیمت‌ها جلوگیری شود.

برآیند نظرات کارشناسی و رفتار تابلوهای معاملاتی در روزهای اخیر نشان می‌دهد که کفه ترازو به نفع سناریوهای اصلاحی سنگینی می‌کند. قدرت فشار فروش و تشکیل کندل‌های نزولی ماهانه، گویای آن است که بازار فعلاً تمایلی به صعود ندارد و تا زمان رسیدن به محدوده تعادلی ۳.۲ تا ۳.۳ میلیون واحد، استراتژی صبر و نظارت بر ریسک‌های سیستماتیک، منطقی‌ترین گزینه روی میز معامله‌گران خواهد بود.

جزئیات معاملات روز شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴

در معاملات امروز شنبه ۲ اسفندماه ۱۴۰۴، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با سقوط ۱۰۳ هزار و ۱۳۶.۶۶ واحدی (معادل ۲.۷۱ درصد) به سطح ۳ میلیون و ۷۰۳ هزار و ۶۲۷.۲۷ واحد سقوط کرد. این در حالی است که شاخص کل در بالاترین سطح روزانه خود به عدد ۳ میلیون و ۷۱۰ هزار و ۸۷۸.۶۸ واحد نیز دست یافته بود و در نهایت با فاصله ۷ هزار و ۲۵۱ واحدی از سقف روزانه به کار خود پایان داد. در همین حال، شاخص کل هم‌وزن نیز با کاهش ۲۲ هزار و ۱۹۶.۱۴ واحدی (معادل ۲.۲۶ درصد) در ارتفاع ۹۵۸ هزار و ۷۶۲.۱۳ واحد متوقف شد. ارزش کل بازار در این روز به ۱۱۰ هزار و ۶۳۱ میلیارد ریال کاهش یافت.

در معاملات امروز، ارزش معاملات خرد به ۵ هزار و ۲۲۷ میلیارد تومان بالغ شد. از سوی دیگر، یک هزار و ۴۷۸ میلیارد تومان نقدینگی توسط حقوقی‌ها از بازار خارج شد (خروج نقدینگی) و صندوق‌های درآمد ثابت با خروج سنگین ۲ هزار و ۳۹۵ میلیارد تومان نقدینگی مواجه شدند. در پایان معاملات، فقط ۲۰ نماد با صف خرید به ارزش ۱۹۶ میلیارد تومان مواجه بودند، در حالی که ۶۳۷ نماد با صف فروش به ارزش ۶ هزار و ۲۹۹ میلیارد تومان بسته شدند که نشان از فشار عرضه بی‌سابقه در بازار دارد. همچنین ۱۸ نماد مثبت و ۷۱ نماد منفی بدون صف در پایان معاملات ثبت شدند. سرانه خرید حقیقی ۲۶.۶ میلیون تومان و سرانه فروش حقیقی ۵۸.۹ میلیون تومان بوده است.

شاخص‌های اصلی بازار عملکردی کاملاً منفی را ثبت کردند. شاخص قیمت (وزنی-ارزشی) با ۱۸ هزار و ۵۳.۷۵ واحد کاهش (معادل ۲.۷۱ درصد) به ۶۴۸ هزار و ۳۰۸.۵۸ واحد رسید. شاخص آزاد شناور نیز ۱۲۵ هزار و ۳۴.۸۴ واحد (معادل ۲.۶۱ درصد) پایین آمد و رقم ۴ میلیون و ۶۷۱ هزار و ۸۲۰.۸۱ واحد را به ثبت رساند. در میان شاخص‌های تخصصی، شاخص بازار اول با افت ۸۷ هزار و ۹۰۱.۴۷ واحدی (معادل ۲.۸۴ درصد) به ۳ میلیون و ۶ هزار و ۷۸۴.۹۲ واحد رسید و بدترین عملکرد را در میان شاخص‌ها به نام خود ثبت کرد، در حالی که شاخص بازار دوم با کاهش ۱۶۰ هزار و ۳۵۸.۴۶ واحدی (معادل ۲.۳۷ درصد) در سطح ۶ میلیون و ۶۰۳ هزار و ۲۵۲.۶۸ واحد قرار گرفت. کمترین سطح شاخص کل در معاملات امروز ۳ میلیون و ۷۰۳ هزار و ۶۱۱.۴۴ واحد بوده است.

تأثیرپذیری شاخص از نمادهای شاخص‌ساز

بررسی آمار نشان می‌دهد که نمادهای «ملی صنایع مس ایران» (فملی) با منفی ۱۴ هزار و ۳۷۷.۳۰ واحد، «صنایع پتروشیمی خلیج فارس» (فارس) با منفی ۱۰ هزار و ۶۸۶.۹۶ واحد و «فولاد مبارکه اصفهان» (فولاد) با منفی ۵ هزار و ۵۹.۶۱ واحد بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص کل داشتند. در میان سایر نمادهای تأثیرگذار، «پارسان» با منفی ۳ هزار و ۴۰۸.۴۷ واحد، «شپنا» با منفی ۳ هزار و ۳۴۲.۸۷ واحد و «شرکت سرمایه‌گذاری غدیر» (وغدیر) با منفی ۳ هزار و ۲۴۶.۱۶ واحد در رتبه‌های بعدی بیشترین تأثیر منفی قرار گرفتند.

پرتراکنش‌ترین نمادهای بورس و فرابورس

در بازار بورس، نماد «توسعه ساختمان سپهر تهران» (ثپهران) با ۴۳۴ هزار و ۶۶۴ معامله، بیشترین تعداد تراکنش را به خود اختصاص داد و به عنوان پرتراکنش‌ترین نماد روز شناخته شد. این نماد با قیمت پایانی ۳ هزار و ۹۹۲ ریال، در محدوده ۳ هزار و ۸۵۷ تا ۴ هزار و ۹۵ ریال نوسان داشت و ارزش معاملات آن به بیش از ۲ هزار و ۶۵۲ میلیارد ریال رسید. پس از آن، نماد «ملی صنایع مس ایران» (فملی) با ۶ هزار و ۹۶۶ معامله و نماد «گروه مالی نماد غدیر» (نماد) با ۴ هزار و ۷۸۲ معامله در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. نماد «بانک ملت» (وبملت) نیز با ۴ هزار و ۴۶۷ معامله از دیگر نمادهای پُرتراکنش امروز بود.

در فرابورس ایران نیز نماد «کارخانجات تولیدی نیروترانسفو» (نیروترانسفو) با ۳۸۱ هزار و ۴۷۹ معامله در صدر جدول پُرتکرارترین نمادها ایستاد. این نماد با قیمت پایانی ۹ هزار و ۵۹۰ ریال، در محدوده ۹ هزار و ۲۳۰ تا ۹ هزار و ۷۵۰ ریال نوسان داشت و ارزش معاملات آن به بیش از ۲ هزار و ۲۹۷ میلیارد ریال رسید. نماد «هامون نایزه» (هانیکو) با ۳ هزار و ۲۳۴ معامله و نماد «مجتمع کاشی و سنگ پرسپولیس یزد» (کپرسپولیس) با ۲ هزار و ۵۹۴ معامله دیگر نمادهای فعال فرابورس در این روز بودند.

عملکرد شاخص‌های فرابورس

شاخص کل فرابورس نیز مسیر نزولی عمیق بورس را دنبال کرد و با ۶۷۰.۳۰ واحد کاهش (معادل ۲.۳۰ درصد) به رقم ۲۸ هزار و ۴۵۹.۲۴ واحد عقب‌نشینی کرد. شاخص قیمت فرابورس و شاخص کل هم‌وزن فرابورس به ترتیب افت ۲.۳۰ و ۲.۴۳ درصدی را تجربه کردند. در این میان، شاخص بازار دوم فرابورس با کاهش ۲۶۷.۱۸ واحدی (معادل ۲.۴۸ درصد) بیشترین ریزش را در میان شاخص‌های فرابورس ثبت کرد و شاخص بازار اول فرابورس نیز با افت ۱.۳۹ درصدی همراه بود.

در میان نمادهای تأثیرگذار بر شاخص فرابورس، «آریا» (آریا) با منفی ۶۴.۹۷ واحد، «مارون» با منفی ۶۲.۰۹ واحد و «کگهر» با منفی ۵۶.۶۹ واحد بیشترین تأثیر منفی را داشتند. نمادهای «نی شکر»، «فزر» و «ومپنا» به ترتیب با منفی ۳۴.۹۷، مثبت ۳۰.۶۱ و منفی ۱۹.۰۸ واحد در رتبه‌های بعدی تأثیرگذاری قرار گرفتند.