قیمت لوازم یدکی خودرو ۱۴۰۵؛ گرانی قطعات و رونق خرید لوازم یدکی استوک

به گزارش بازار ۳۶۰، در بازار لوازم یدکی خودرو، سؤال اصلی مشتری دیگر فقط این نیست که «قطعه موجود است یا نه»؛ قیمت به یکی از مهم‌ترین معیارهای خرید تبدیل شده است. مشتری پس از دریافت نسخه تعمیرکار، معمولاً قیمت قطعه را از چند فروشگاه استعلام می‌کند و سپس درباره خرید تصمیم می‌گیرد. اختلاف قیمت میان برندها و نمونه‌های مختلف نیز انتخاب قطعه را بیش از گذشته به یک مقایسه قیمتی تبدیل کرده است.

این وضعیت در حالی ادامه دارد که فعالان صنفی از افزایش قابل‌توجه هزینه تأمین قطعات خبر می‌دهند. به گفته آنها، حدود ۷۰ درصد قطعات یدکی یا به‌طور کامل وارداتی هستند یا مواد اولیه آنها از خارج تأمین می‌شود و قیمت برخی قطعات نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد وضعیت بازار یکدست نیست. برای خودروهای داخلی پرتیراژ، بخش قابل‌توجهی از قطعات مصرفی همچنان در بازار موجود است، اما این موضوع به معنای ثبات قیمت یا دسترسی یکسان به همه قطعات نیست.

در مقابل، شرایط برای خودروهای چینی و مونتاژی متفاوت است و برخی فروشندگان از کمبود قطعات این خودروها خبر می‌دهند. در چنین شرایطی، افزایش هزینه واردات، حمل‌ونقل، مواد اولیه و نوسانات ارزی، قیمت خرید موجودی جدید را تغییر داده و قیمت‌گذاری را برای فروشندگان دشوار کرده است.

در بخش قطعات وارداتی، مشکلات تأمین جدی‌تر است. فعالان صنفی از اختلال در ثبت سفارش، توقف کالا و دشواری تأمین برخی اقلام خبر داده‌اند؛ مشکلی که به‌ویژه در قطعات ماشین‌آلات، خودروهای سنگین و برخی برندهای خارجی بیشتر دیده می‌شود.

اثر افزایش قیمت بیش از هر جا در رفتار مشتری دیده می‌شود. مالک خودرو دیگر لزوماً به سراغ گران‌ترین یا حتی قطعه اصلی نمی‌رود. ابتدا قیمت می‌گیرد، درباره برند و کیفیت سؤال می‌کند و اگر رقم نهایی بالا باشد، حتی از تعمیرکار می‌پرسد که آیا امکان تعمیر قطعه قبلی وجود دارد یا خیر.

این تغییر رفتار به معنای توقف تقاضا نیست؛ خودرو همچنان به تعمیر و تعویض قطعات مصرفی نیاز دارد. با این حال، بخشی از تقاضا از قطعات نو و گران‌قیمت به سمت گزینه‌های اقتصادی‌تر، قطعات استوک و تعمیر قطعه قبلی حرکت کرده است.

این روند در خودروهای قدیمی بیشتر دیده می‌شود؛ زیرا مالک معمولاً تمایل ندارد برای خودرویی با ارزش محدود، هزینه سنگینی برای خرید یک قطعه نو پرداخت کند.

قیمت قطعات در بازار فاصله قابل‌توجهی با یکدیگر دارد. برخی قطعات ساده و مصرفی خودروهای داخلی همچنان در محدوده چندصد هزار تومان معامله می‌شوند، اما قیمت قطعات فنی و مجموعه‌ای به چند میلیون تومان و حتی بیشتر می‌رسد.

گزارش میدانی بازار تهران نشان می‌دهد بسیاری از قطعات پرمصرف خودروهای داخلی مانند پراید، پژو ۴۰۵، سمند و ال۹۰ طی ماه‌های اخیر افزایش قیمت داشته‌اند. برای نمونه، کیت تسمه تایم اورجینال ال۹۰ حدود ۱۱ میلیون و ۲۰ هزار تومان، سرسیلندر کامل دوگانه ایساکو پژو ۴۰۵ حدود ۲۷ میلیون تومان و کمپرسور کولر پژو ۴۰۵ حدود ۲۱ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است.

در بخش بدنه نیز رودری کامل پراید حدود ۳ میلیون و ۶۰ هزار تومان و سپر جلو پژو پارس حدود ۵ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان معامله می‌شود. در مقابل، قطعات کوچک‌تری مانند نوار درزگیر حدود ۳۰۰ هزار تومان و دریچه کولر حدود ۹۶ هزار تومان قیمت دارند.

در بخش سیستم ترمز و کلاچ نیز قیمت‌ها افزایش یافته است؛ لنت ترمز جلو پارس برای پراید حدود یک میلیون و ۲۴۵ هزار تومان، لنت تکستار پژو ۴۰۵ حدود ۲ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان و دیسک و صفحه والئو ال۹۰ حدود ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان گزارش شده است.

باتری خودرو نیز بسته به ظرفیت و برند، حدود ۴ تا بیش از ۱۰ میلیون تومان قیمت دارد؛ موضوعی که هزینه تعمیرات و تعویض قطعات اصلی خودرو را برای مالکان افزایش داده است.

فعالان بازار، نوسانات ارزی، محدودیت‌های تأمین و افزایش هزینه‌های تولید را از عوامل اصلی رشد قیمت‌ها می‌دانند. در نتیجه، خرابی یک قطعه ساده ممکن است پس از مراجعه به تعمیرگاه به فهرستی از چند قطعه تبدیل شود و هزینه نهایی تعمیر را به شکل محسوسی افزایش دهد.

در بازار خودروهای مونتاژی و چینی، مشکل تنها افزایش قیمت نیست و دسترسی به قطعه نیز در برخی موارد دشوار شده است. تنوع مدل‌ها، وابستگی بخشی از قطعات به واردات و محدود بودن شبکه تأمین باعث شده برخی قطعات این خودروها به اندازه قطعات خودروهای داخلی پرتیراژ در دسترس نباشد.

در چنین شرایطی ممکن است خودرو برای تأمین یک قطعه مدت بیشتری در تعمیرگاه باقی بماند و مالک علاوه بر هزینه قطعه و تعمیر، با هزینه خواب خودرو نیز مواجه شود.

در این بخش، قیمت برخی قطعات به‌مراتب بالاتر است. برای نمونه، کیت کلاچ ام‌وی‌ام ۵۳۰ حدود ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، واترپمپ تیگو ۵ حدود ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، کمپرسور کولر هایما S5 حدود ۱۰ میلیون و ۶۶۰ هزار تومان و استارت جک S5 حدود ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد.

در قطعات مجموعه‌ای، ارقام سنگین‌تر می‌شود؛ گیربکس اتوماتیک آریزو ۶ حدود ۹۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان، گیربکس کامل جک S5 حدود ۱۹۰ تا ۱۹۳ میلیون تومان، ساعت گیربکس جک S5 حدود ۱۰۳ میلیون تومان و دبل‌کلاچ این خودرو حدود ۷۶ تا ۹۲ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.

در بخش بدنه نیز قیمت سپر جلو یا عقب برخی مدل‌های ام‌وی‌ام X22 پرو تا ۳۵ میلیون تومان و چراغ جلو ام‌وی‌ام X22 حدود ۱۱ تا ۱۴.۵ میلیون تومان گزارش شده است.

اتحادیه لوازم یدکی تهران نیز در ماه‌های اخیر از کمبود برخی قطعات خودروهای چینی خبر داده است؛ بنابراین وضعیت تأمین قطعات خودروهای داخلی را نمی‌توان به کل بازار تعمیم داد.

در سوی دیگر بازار، فروشندگان نیز با چالش نوسان قیمت مواجه‌اند. فروش یک قطعه با قیمت امروز لزوماً به معنای آن نیست که فروشنده بتواند همان کالا را با همان قیمت جایگزین کند؛ چرا که هزینه خرید موجودی جدید ممکن است افزایش یافته باشد.

برند، کشور سازنده، اصالت کالا، میزان موجودی و زمان خرید نیز از عواملی هستند که می‌توانند قیمت یک قطعه را در فروشگاه‌های مختلف متفاوت کنند.

فعالان صنفی می‌گویند بیش از ۷۰ درصد قطعات یدکی یا وارداتی هستند یا مواد اولیه وارداتی دارند؛ بنابراین بازار لوازم یدکی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم از نرخ ارز و شرایط واردات تأثیر می‌پذیرد.

در کنار مشکلات تأمین و افزایش قیمت، قطعات قاچاق نیز همچنان در بخشی از بازار حضور دارند. پلیس امنیت اقتصادی تهران از کشف بیش از ۲۵ هزار قلم لوازم یدکی قاچاق به ارزش ۳۰ میلیارد تومان در یک انبار در محدوده عبدل‌آباد خبر داده است.

وجود کالای قاچاق در بازاری که مشتری به دنبال کاهش هزینه تعمیر خودرو است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اختلاف قیمت می‌تواند برخی خریداران را به سمت کالاهایی سوق دهد که اصالت یا مسیر تأمین آنها مشخص نیست؛ مسئله‌ای که در قطعات حساس خودرو، علاوه بر تبعات اقتصادی، می‌تواند موضوع ایمنی را نیز مطرح کند.

بازار لوازم یدکی را نمی‌توان بازاری بدون مشتری دانست. خودروهای موجود در کشور همچنان به سرویس، تعمیر و تعویض قطعه نیاز دارند؛ با این تفاوت که مشتری امروز بیش از گذشته به قیمت توجه می‌کند.

به این ترتیب، بازار لوازم یدکی همزمان با دو وضعیت مواجه است؛ از یک سو قطعاتی که در فروشگاه‌ها و انبارها موجودند اما قیمت بالای آنها خرید را برای مشتری دشوار کرده و از سوی دیگر، در برخی گروه‌ها کمبود واقعی وجود دارد و خریدار برای پیدا کردن قطعه مناسب باید زمان بیشتری صرف کند.

در مجموع، مسئله بازار لوازم یدکی تنها گرانی یا کمبود نیست؛ هزینه بالای تأمین، دشواری دسترسی به برخی قطعات و کاهش قدرت خرید مشتری سه عاملی هستند که رفتار این بازار را تغییر داده‌اند. نتیجه نیز در رفتار خریداران مشخص است: استعلام قیمت بیشتر، چانه‌زنی بیشتر، افزایش تمایل به تعمیر قطعه قبلی و حرکت بخشی از تقاضا به سمت قطعات استوک و گزینه‌های اقتصادی‌تر.