رکوردشکنی حمل‌ونقل دریایی در نوامبر ۲۰۲۵؛ سهم ایران چقدر است؟

به گزارش بازار ۳۶۰، ظرفیت حمل‌ونقل کانتینری جهان در نوامبر ۲۰۲۵ از مرز ۳۳ میلیون TEU (معادل کانتینر ۲۰ فوتی) عبور کرد؛ رشدی که در پی افزایش ظرفیت اپراتورهای بزرگ کشتیرانی و تحویل کشتی‌های جدید به ناوگان جهانی رقم خورده است.

بر اساس آمارهای بین‌المللی، تعداد کل کشتی‌های کانتینری فعال در جهان به ۶ هزار و ۶۴۲ فروند رسیده است. این ظرفیت در ماه‌های اخیر با افزایش قابل توجه ناوگان شرکت‌های بزرگ تقویت شده؛ به‌گونه‌ای که ظرفیت کشتیرانی MSC از هفت میلیون TEU فراتر رفته و ظرفیت شرکت HMM کره‌جنوبی نیز به بیش از یک میلیون TEU افزایش یافته است.

در حال حاضر، ۱۰ شرکت بزرگ کشتیرانی دنیا بیش از ۲۸.۱ میلیون TEU ظرفیت و ۴ هزار و ۴۰ فروند کشتی را در اختیار دارند که این میزان حدود ۶۰ درصد از کل کشتی‌های کانتینری جهان و نزدیک به ۸۵ درصد از ظرفیت تجارت کانتینری را شامل می‌شود؛ موضوعی که بیانگر تمرکز بالای بازار حمل‌ونقل کانتینری در اختیار چند اپراتور بزرگ بین‌المللی است.

در این میان، شرکت کشتیرانی MSC با تحویل تقریباً همزمان دو فروند کشتی نئو-پاناماکس ۱۶ هزار TEU با نام‌های MSC SALERNO و MSC GRACE، از آستانه هفت میلیون TEU ظرفیت عبور کرد و جایگاه خود را به‌عنوان بزرگ‌ترین اپراتور کانتینری جهان بیش از پیش تثبیت کرد.

بر اساس آمار منتشرشده از سوی گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL)، این مجموعه با در اختیار داشتن ۱۴۱ هزار و ۴۷۶ TEU ظرفیت کانتینری و ۲۹ فروند کشتی، در رتبه هفدهم جهان قرار دارد و به‌عنوان یکی از ۳۰ شرکت برتر کشتیرانی دنیا فعالیت می‌کند.

نکته قابل توجه در ارزیابی جایگاه گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی، نسبت تعداد کانتینر به تعداد کشتی است. این شاخص برای IRISL معادل ۴ هزار و ۸۷۹ TEU به ازای هر کشتی برآورد می‌شود. این در حالی است که این نسبت برای کشتیرانی MSC حدود ۷ هزار و ۳۴۶ TEU، برای کشتیرانی MAERSK حدود ۶ هزار و ۳۶۷ TEU و برای کشتیرانی HMM کره‌جنوبی حدود ۱۰ هزار و ۶۹۶ TEU به ازای هر کشتی است. همچنین این شاخص برای برخی کشتیرانی‌هایی که پس از گروه IRISL قرار دارند، از جمله کشتیرانی Emirates، حدود ۴ هزار و ۸۱ TEU به ازای هر کشتی گزارش شده است.

اگرچه به‌دلیل شرایط تحریمی، گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران نتوانسته است ناوگان خود را متناسب با ظرفیت‌های بالقوه توسعه دهد، اما همچنان به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین کشتیرانی‌های فعال جهان به فعالیت خود ادامه می‌دهد و از آن به‌عنوان یکی از بازوهای مهم و راهبردی اقتصاد ایران در حوزه حمل‌ونقل دریایی یاد می‌شود.

کارشناسان معتقدند با افزودن کشتی‌ها و کانتینرهای جدید و همچنین توسعه همکاری با کشتیرانی‌های بزرگ بین‌المللی، گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند نقش پررنگ‌تری در بازار جهانی حمل‌ونقل دریایی ایفا کرده و سهم خود را از تجارت کانتینری جهان افزایش دهد.