نقش بیمه در تقویت اعمال حاکمیت ایران در تنگه هرمز

به گزارش بازار ۳۶۰، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت:، معرفی سامانه «هرمز سیف» برای ارائه خدمات بیمه به محموله‌های دریایی عبوری از خلیج فارس، این امکان را فراهم کرده است که ایران ضمن تثبیت اعمال حاکمیت خود در تنگه هرمز، به داده‌های ارزشمند مربوط به حدود ۴۰ هزار کشتی عبوری در سال نیز دسترسی پیدا کند؛ داده‌هایی که می‌تواند جایگاه کشور را در حوزه انرژی، امنیت غذایی و زنجیره تأمین جهانی تقویت کند.

از زمان اعمال مدیریت هوشمند ایران در تنگه هرمز، مسائل مختلفی درباره ظرفیت‌های ایجاد درآمد از مسیر عوارض، بیمه، هزینه‌های زیست‌محیطی و خدمات ایمنی مطرح شده است. با این حال، بسیاری از کارشناسان تأکید می‌کنند که درآمدزایی هدف فرعی است و اصل ماجرا، تثبیت اعمال حاکمیت ایران مطابق سازوکارهای پذیرفته‌شده جهانی است. به همین دلیل، روابط عمومی اندیشکده حکمرانی هوشمند به مناسبت روز ارتباطات نشستی تخصصی برگزار کرد تا به پرسش‌های مطرح‌شده درباره نقش بیمه در این فرآیند پاسخ داده شود.

سید طه‌حسین مدنی، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند، در این نشست اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین تحولات پس از آغاز جنگ رمضان، تغییر وضعیت تنگه هرمز و تثبیت مدیریت ایران بر این آبراهه بود؛ مسئله‌ای که در قالب موضوعاتی چون عوارض، بیمه و هزینه تأمین امنیت مطرح شد و اکنون در حال ورود به فاز عملیاتی است.

او با اشاره به راه‌اندازی سامانه «هرمز سیف» گفت: این سامانه امکان صدور سریع بیمه‌نامه برای محموله‌هایی را که از خلیج فارس، تنگه هرمز و آبراه‌های اطراف عبور می‌کنند فراهم می‌کند و تسویه‌حساب‌ها نیز با ارز دیجیتال انجام می‌شود.

هدف اصلی از بیمه، اعمال حاکمیت ایران است نه کسب درآمد

مدنی با تأکید بر اینکه بیمه تنها بخشی از سازوکار جدید تنگه هرمز است، گفت: برخی برآوردها نشان می‌دهد که بیمه می‌تواند سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار درآمد برای کشور ایجاد کند؛ رقمی که در مقایسه با تجارت خارجی ۱۱۰ میلیارد دلاری ایران عدد بزرگی نیست، اما برای صنعت بیمه بسیار قابل توجه است. با این حال، وی تصریح کرد که درآمدزایی هدف نخست نیست و اهمیت اصلی در ایجاد سازوکار اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز است.

دستاورد جانبی بیمه: دسترسی به اطلاعات ارزشمند کشتی‌ها

به گفته مدنی، مهم‌ترین مزیت جانبی بیمه، دستیابی به داده‌های کامل کشتی‌های عبوری است؛ از جمله اطلاعات بار، خدمه، مالکیت، ارزش محموله و مقصد. وی با تأکید بر عدم ورود کشور به حوزه بیمه جنگ، خاطرنشان کرد: ریسک خرابکاری یا اقدامات مخرب از سوی طرف‌های متخاصم می‌تواند شرکت‌های بیمه ایرانی را هدف قرار دهد و بنابراین باید تمرکز بر بیمه‌های کالا، بدنه، مسئولیت و خدمه باشد.

او همچنین افزود که امکان همکاری با شرکت‌های اتکایی چینی و روسی برای افزایش ظرفیت پوشش بیمه وجود دارد.

ایران با داده‌های ۴۰ هزار کشتی، قدرت بیشتری در آینده انرژی و تجارت خواهد داشت

مدنی گفت: سالانه حدود ۴۰ هزار کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کنند و ۲۰ درصد انرژی، ۴۰ درصد کود و ۳۰ درصد مواد اصلی صنایع پیشرفته جهان از طریق همین مسیر حمل می‌شود. دسترسی ایران به این حجم اطلاعات می‌تواند مزیت مهمی در موضوعات انرژی، امنیت غذایی و آینده فناوری ایجاد کند.

بیمه به‌عنوان ابزار مبارزه با قاچاق

وی با اشاره به نقش بیمه در مقابله با قاچاق کالا افزود: داده‌های دقیق بیمه‌ای می‌تواند رفتار مشکوک کشتی‌ها و احتمال قاچاق را مشخص کند. برای نمونه، اگر یک کشتی کالایی را به مقصدی اعلام کند که ظرفیت مصرف یا صادرات مجدد آن را ندارد، می‌توان احتمال قاچاق را بررسی و از انحراف بار جلوگیری کرد؛ حتی با روش‌هایی مانند اسکورت کشتی.

بیمه؛ یکی از شقوق مجوز تردد در تنگه هرمز

مدنی در ادامه گفت: بیمه و مجوز عبور در تنگه هرمز مکمل یکدیگر هستند و مشابه رابطه بارنامه و بیمه در حمل‌ونقل داخلی عمل می‌کنند. دریافت اطلاعات کامل از کشتی‌ها برای صدور بیمه‌نامه، به‌منزله پذیرش حاکمیت ایران از سوی طرف مقابل است و این سازوکار با استانداردهای بین‌المللی نیز همخوانی دارد.

وی در پایان تأکید کرد: برخلاف برخی ادعاها، بیمه دریایی انحصار مطلق ندارد و ایران پیش‌تر در باب‌المندب نیز تجربه فعالیت بیمه اتکایی داشته است. این تجربه در قالب همکاری با شرکت‌های چینی و روسی یا ایجاد کنسرسیوم داخلی قابل توسعه است.